رله حرارتی چیست ؟

رله حرارتی محافظی است که از اثر حرارت جریان، برای قطع مدار استفاده می کند. هنگامی که از بی متال برای حفاظت از اضافه بار در موتور استفاده می شود ، اغلب برای ایجاد استارت الکترومغناطیسی با کنتاکتور ac کار می کند و سپس در مدار کنترل و محافظت از موتور سه فاز ناهمزمان استفاده می شود. اگر موتور برای مدت طولانی بار بیش از حد داشته باشد ، تحت ولتاژ یا فاقد فاز در طی کار باشد ، جریان موتور از مقدار نامی عبور خواهد کرد. در این زمان ، ترک کننده حرارتی مدار کنترل موتور را قطع می کند ، در نتیجه به طور موثری از موتور محافظت می کند. در ادامه به مبحث رله حرارتی چیست؟ می پردازیم:

کاربرد رله حرارتی چیست؟

اصل کار رله حرارتی این است که جریان وارد شده به عنصر گرمایش باعث ایجاد گرما می شود تا دو قطب ضرایب انبساط مختلف برای تغییر شکل ایجاد شود. هنگامی که تغییر شکل به درجه خاصی برسد ، پیوند به فشار می رود تا مدار کنترل را بشکند ، در نتیجه باعث می شود که کنتاکتور قدرت خود را از دست دهد. و مدار اصلی برای دستیابی به حفاظت از اضافه بار موتور قطع می شود.

• حفاظت موتور سه فاز
• جلوگیری از آسیب دیدن سیم‌پیچ‌ها
• استفاده در مدارهای صنعتی و کارخانجات

انواع رله حرارتی

• رله حرارتی بی‌متال
• رله حرارتی الکترونیکی
• تفاوت بین مدل‌ها و موارد استفاده

رله‌های حرارتی به طور کلی در دو نوع رله حرارتی بی‌متال و رله حرارتی الکترونیکی تولید می‌شوند. رله بی‌متال رایج‌ترین نوع در صنعت است که با استفاده از دو فلز با ضریب انبساط متفاوت، در برابر افزایش جریان واکنش نشان داده و مدار موتور را قطع می‌کند. در مقابل، رله حرارتی الکترونیکی دقت بالاتری دارد و برای حفاظت موتورهای سه فاز در شرایط حساس‌تر به‌کار می‌رود. انتخاب نوع رله حرارتی مناسب بستگی به توان موتور، جریان نامی و شرایط کاری دارد. آشنایی با انواع رله حرارتی به شما کمک می‌کند هنگام خرید بهترین گزینه را برای حفاظت از موتور انتخاب کنید.

ساختار و اجزای رله حرارتی

• تیغه‌های فرمان (کمکی)
• پیچ تنظیم جریان
• بی‌متال (صفحه دو فلزی)
• دکمه ریست

رله حرارتی از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هر کدام نقش مهمی در حفاظت موتور ایفا می‌کنند. مهم‌ترین بخش آن بی‌متال یا همان صفحه دو فلزی است که در اثر افزایش جریان و حرارت تغییر شکل می‌دهد و فرمان قطع مدار را صادر می‌کند. علاوه بر این، پیچ تنظیم جریان روی رله امکان تنظیم محدوده کاری متناسب با جریان نامی موتور را فراهم می‌سازد. همچنین رله حرارتی دارای تیغه‌های فرمان (کنتاکت کمکی باز و بسته) است که در مدار کنترل استفاده می‌شوند و در هنگام بروز اضافه بار، فرمان قطع را به کنتاکتور ارسال می‌کنند. وجود دکمه ریست دستی یا اتوماتیک نیز کمک می‌کند پس از رفع خطا، مدار به حالت اولیه بازگردد. آشنایی با ساختار و اجزای رله حرارتی باعث می‌شود انتخاب و نصب این تجهیز با دقت بیشتری انجام گیرد.

نحوه عملکرد رله حرارتی

اصل کار رله حرارتی بر پایه‌ی افزایش جریان و ایجاد حرارت در بی‌متال است. زمانی که موتور دچار اضافه بار می‌شود یا یکی از فازها قطع گردد، جریان عبوری از سیم‌پیچ بیشتر از حد نامی خواهد شد. این جریان اضافی باعث گرم شدن صفحه دو فلزی (بی‌متال) داخل رله می‌شود و تغییر شکل ایجادشده در آن، تیغه فرمان را جابه‌جا می‌کند. در نتیجه مدار کنترل قطع شده و کنتاکتور از کار می‌افتد تا موتور به‌صورت ایمن خاموش شود. به این ترتیب، رله حرارتی با مکانیزم ساده اما مؤثر خود از سوختن سیم‌پیچ و آسیب دیدن موتورهای سه فاز جلوگیری می‌کند و یکی از مهم‌ترین تجهیزات حفاظتی در مدارهای الکتریکی به شمار می‌رود.

روش نصب و تنظیم رله حرارتی

• اتصال رله به کنتاکتور
• تنظیم جریان نامی بر اساس موتور
• نکات ایمنی در نصب

مزایا و معایب رله حرارتی

• مزایا: حفاظت از موتور، قیمت مناسب، سادگی
• معایب: عدم حفاظت در برابر اتصال کوتاه، تأثیر دما بر عملکرد

استفاده از رله حرارتی در مدارهای الکتریکی مزایای زیادی به همراه دارد. مهم‌ترین مزیت آن حفاظت مطمئن از موتورهای سه فاز در برابر اضافه بار و قطع فاز است. این وسیله به دلیل ساختار ساده و قیمت مناسب، در بیشتر تابلوهای برق صنعتی و کارگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین تنظیم آسان جریان نامی روی رله حرارتی باعث می‌شود متناسب با توان موتور به راحتی تنظیم شود. با این حال، رله حرارتی معایبی نیز دارد؛ از جمله اینکه در برابر اتصال کوتاه و نوسانات شدید ولتاژ هیچ حفاظتی ایجاد نمی‌کند و معمولاً باید همراه فیوز یا کلید اتوماتیک استفاده شود. به طور کلی، آگاهی از مزایا و معایب رله حرارتی کمک می‌کند تا در هنگام خرید و طراحی مدار، بهترین انتخاب انجام گیرد.

راهنمای انتخاب رله حرارتی مناسب

• انتخاب بر اساس جریان موتور
• توجه به برند و استاندارد (زیمنس، اشنایدر، LS، …)
• شرایط محیطی و دمای کاری

برای انتخاب رله حرارتی مناسب باید به چند نکته کلیدی توجه کرد. اولین معیار، جریان نامی موتور است؛ رله باید طوری تنظیم شود که در محدوده جریان کاری موتور قرار بگیرد تا هم در برابر اضافه بار محافظت کند و هم مانع قطع ناخواسته نشود. دومین عامل، برند و استاندارد رله حرارتی است؛ برندهای معتبر مانند رله حرارتی زیمنس (Siemens)، رله حرارتی اشنایدر (Schneider)، رله حرارتی ال‌اس (LS)، رله حرارتی هیوندا (Hyundai)، رله حرارتی چانت، رله حرارتی پارس فانال، رله حرارتی پرس نیرو سان (PNS) دقت و طول عمر بالاتری دارند و مطابق استانداردهای بین‌المللی تولید می‌شوند. در نهایت، شرایط محیطی مانند دمای کارکرد، رطوبت و محل نصب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عملکرد رله حرارتی در محیط‌های مرطوب یا بسیار گرم می‌تواند متفاوت باشد. توجه به این عوامل باعث می‌شود انتخاب رله حرارتی دقیق‌تر و مطمئن‌تر انجام گیرد و موتور در برابر خطرات الکتریکی به بهترین شکل محافظت شود.

قیمت رله حرارتی و عوامل مؤثر بر آن

• برند
• رنج جریان
• نوسانات بازار

قیمت رله حرارتی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ مهم‌ترین آن‌ها برند، رنج جریان و شرایط بازار است. به طور مثال رله حرارتی برندهای معتبر مانند زیمنس، اشنایدر و LS معمولاً قیمت بالاتری نسبت به نمونه‌های متفرقه دارند، اما به دلیل کیفیت بالا و طول عمر بیشتر، انتخاب مطمئن‌تری محسوب می‌شوند. همچنین هرچه جریان نامی موتور بالاتر باشد، قیمت رله حرارتی نیز افزایش می‌یابد. در فروشگاه تهران برق انواع رله حرارتی با رنج‌های مختلف و از برندهای معتبر عرضه می‌شود تا کاربران بتوانند متناسب با نیاز و بودجه خود بهترین انتخاب را داشته باشند. برای اطلاع از قیمت به‌روز رله حرارتی می‌توانید به دسته‌بندی محصولات در سایت تهران برق مراجعه کنید.

جمع‌بندی رله حرارتی 

رله حرارتی یکی از مهم‌ترین تجهیزات حفاظتی در مدارهای الکتریکی است که با قطع جریان در شرایط اضافه بار، قطع فاز یا کارکرد طولانی موتور، از آسیب دیدن سیم‌پیچ‌ها جلوگیری می‌کند. این وسیله به دلیل قیمت مناسب، نصب آسان و کارایی بالا در صنایع مختلف و تابلوهای برق کاربرد گسترده‌ای دارد. هنگام انتخاب و خرید رله حرارتی باید به عواملی مانند جریان نامی موتور، برند معتبر (زیمنس، اشنایدر، LS و هیوندا) و شرایط محیطی توجه شود. در فروشگاه تهران برق انواع رله حرارتی با بهترین قیمت و از برندهای معتبر موجود است تا کاربران بتوانند با خیالی آسوده، تجهیزات مورد نیاز خود را تهیه کنند. برای مشاهده مشخصات فنی و اطلاع از قیمت رله حرارتی به‌روز کافی است به دسته‌بندی رله حرارتی در سایت تهران برق مراجعه کنید.

سوالات متداول در باره رله حرارتی