مقالات

پریز برق

پریز برق

انواع پریز

پریزهای برق در مصارف خانگی و سایر موارد مشابه بسیار پر کاربرد هستند. تنوع کاربردی و همچنین طریقه نصب پریزها متفاوت می باشد که در زیر ابتدا به انواع آن های اشاره می نماییم.

پریزهای مصارف خانگی و مشابه بر حسب روش کاربرد یا نصب به شرح زیر طبقه بندی می شوند:

الف) پریزهای روکار

ب) پریزهای توکار

پ) پریزهای نیمه توکار

ت) پریزهای تابلویی

ث) پریزهای تزیینی

ج) پریزهای سیار

چ) پریزهای قابل نصب بر روی میز (تکی یا چند تایی)

ح) پریزهای قابل نصب بر روی کف اتاق

خ) پریزهای قابل نصب بر روی دستگاه

حال با توجه به انواع ذکر شده برای پریزهای برق، طبقه بندی آن ها را بر اساس و مبناهای دیگر می توان به صورت زیر برشمارد.

روش نصب پریز برق

این گونه پریزها بر حسب روش نصب با توجه به طراحی به صورت زیر طبقه بندی شده اند:

  1. پریزهای ثابتی که برداشتن پوشش سا صفحه پوشش آن بدون جا به جایی هادی های میسر است.
  2. پریزهای ثابتی که برداشتن پوشش آن بدون جا به جایی هادی ها میسر نمی باشد.

اتصال زمین پریز برق

طبقه بندی بر حسب اتصال زمین که شامل پریزهای بدون اتصال زمین و پریزهای مجهز به اتصال زمین می باشد. پریزهای اتصال زمین دار باید به نحوی ساخته شود که در هنگام قرار دادن دو شاخه در پریزز کنتاکت های اتصال زمین قبل از شاخک های اتصال حامل جریان وصل شود و زمان کشیدن دو شاخه از پریز، شاخک های اتصال حامل جریان قبل از کنتاکت های اتصال زمین از پریز قطع شود. ساختمان پریزهای کی فاز اتصال زمین دار باید به گونه ای باشد که وصل دو شاخه های معمولی (بدون اتصال زمین) به آن امکان پذیر نباشد، لیکن اتصال دو شاخه ای لوازمبرقی مجهز به عایق بندی مضاعف به این گونه پریزها میسر باشد.

پریزهای مجهز به اتصال زمین به منظور اتصال وسایل الکتریکی خانگی و اداری از قبیل یخچال، فریزر، کولر، لباسشویی، خشک کن، ظرفشویی و مانند آن ها در ساختمان ها به کار می رود. این گونه وسایل به لحاظ امکان اتفاقی جریان برق بر روی بدنه و قسمت های خارجی آن، باید از طریق کنتاکت های اتصال زمین به سیستم زمین متصل شوند. ابزارهای دستی موتوری مانند دریل برقی، چمن زن برقی، اره برقی و … به ویژه در مناطق مخاطره آمیز یا در مناطق تر و مرطوب و یا مواردی که افراد در ارتباط مستقیم با زمین، کف فلزی، داخل مخازن فلزی و دیگ های بخار و … از آن استفاده می کنند، باید به سیستم زمین اتصال یابند.

حفاظت در برابر رطوبت و آب پریز برق

طبقه بندی بر حسب درجه حفاظت در برابر رطوبت و نفوذ آب که شامل پریزهای معمولی، حفاظت شده در برابر ترشح آب و حفاظت شده در برابر پاشیده شدن آب با فشار می شود. پریزهای معمولی در محل های خشک مورد استفاده قرار می گیرند و پریزهای حفاظت شده در برابر رطوبت و نفوذ آب در محل های تر و مرطوب و خارج از ساختمان ها بر حسب نیاز مربوط به کار می روند.

حفاظت در برابر خطر برق گرفتگی پریز برق

پریزها در مواردی که برای استفاده عادی نصب شده باشند بر حسب درجه حفاظت در برابر برق گرفتگی به شرح زیر طبقه بندی می شوند:

  1. پریز با حفاظت معمولی

پریزها باید به گونه ای طراحی و ساخته شوند که پش از نصب و سیم کشی برای استفاده عادی، قیمت های برق دار در دسترس نباشد (حتی پس از جدا کردن بخش هایی که می توان بدون استفاده از ابزار آن ها را جدا کرد).

  • پریز با حفاظت افزایش یافته

پریزهای عادی حفاظت افزایش یافته به گونه ای طراحی و ساخته شوند که پس از نصب و سیم کشی برای استفاده عادی، قسمت های برق دار در دسترس قرار نگیرد.

وجود مسدود کننده در پریز برق

طبقه بندی بر حسب وجود مسدود کننده به قرار زیر است:

  1. پریزهای بدون مسدود کننده
  2. پریزهای مجهز به مسدود کننده

تعداد فازهای پریز برق

طبقه بندی بر جسب تعداد فازها که پریزهای یک فاز و سه فاز را در بر می گیرد، انجام می پذیرد.

انتخاب پریز برق

  • پریزهای برق باید بر اساس موارد کاربرد، شرایط محل نصب، میزان ولتاژ و تعداد فاز، ایمنی مورد لزوم و محاسبه مقدار جریانی که تغذیه می کنند از انواه توکار یا روکار، با اتصال زمین یا بدون اتصال زمین، معمولی یا حفاظت شده در برابر رطوبت و نفذ آب، یک فاز یا سه فاز، قفل شو یا کلید دار بدون قفل ایمنی انتخاب شوند.
  • در تاسیسات برق ساختمان ها پریزهای ربق باید از نظر حداقل ظرفیت اسمی بار و دارا بودن اتصال زمین در سیستم های مختلف برقی تابع شرایط زیر باشند:
  • در مواردی که از سیستم برق یک فاز و 220 ولت استفاده می شود، پریز باید حداقل 250 ولت، 16 آمپر و اتصال زمین دار باشد.
  • در مواردی که از سیستم برق سه فاز و 380 ولت استفاده می شود، پریز باید حداقل 500 ولت، 16 آمپر و اتصال زمین دار باشد.
  • در مواردی که از سیستم برق یک فاز و 110 ولت یا سه فاز و 208 ولت استفاده می شود، پریزهای مورد مصرف ممکن است بر حسب مورد از نوع اتصال زمین دار یا بدون اتصال زمین باشد.
  • در مواردی که از سیستم برق 60 ولت و ولتاژهای پایین تر استفاده می شود باید از پریزهای مخصوص بدون اتصال زمین استفاده شود.

در هر یک از سیستم های ولتاژ فوق الذکر پریزها و پلاگ های مربوط به آن، باید مخصوص همان ولتاژ باشد و پلاگ یک سیستم قابل جایگزینی در سیستم های دیگر نباشد.

  • کلیه پریزهایی که در کف نصب می شوند باید مجهز به درپوش مخصوص بوده و شکننده نباشند. این گونه پریزها باید برای مکان های خشک از نوع معمولی، برای مناطق تر و مرطوب یا خارج اط ساختمان ها از نوع حفاظت شده در برابر رطوبت و نفوذ آب و برای مکان ها مخاطره آمیز بر حسب مورد از انواع ضد انفجار یا ضد اشتعال غبار انتخاب شوند.

مدار بندی پریز برق

در مواردی که برای سیم کشی مدار پریزها از سیستم شعاعی استفاده می شود، باید هادی برق دار از فیوز حفاظتی یا کلید مینیاتوری مدار به کنتاکت فاز و هادی نول به کنتاکت نول، و سیم زمین به کنتاکت اتصال زمین هر یک از پریزها متصل شوند.

حفاطت مدارهای این گونه پریزها در برابر اضافه بار به وسیله کلیدهای مینیاتوری یا فیوزهای مدار فرعی با ظرفیت مناسب و با توحه به به این نکته که ظرفیت بار کلید یا فیوز نباید از ظرفیت بار سیم یا کابل مربوط تجاوز کند، تامین می شود.

حال به چند دست از مقرارت مدارهای شعاعی در تاسیسات برق خانگی و ماشبه به سطح پوششی آن می پردازیم:

  1. برای سطح کف تا 20 متر مربع، سطح مقطع کابل باید 5/2 میلی متر مربع و فیوز حفاظنی یاکلید مینیاتوری 20 آمپر در نظر گرفته شود.
  2. برای سطح کف تا 50 متر مربع، سطح مقطع کابل باید 4 میلی متر مربع و فیوز حفاظتی 30 آمپر یا کلید مینیاتوری 32 آمپر در نظر گرفته شود.

در مواردی که برای سیم کشی مدار پریزهای از سیستم حلقوی یا رینگ استفاده می شود، باید هر دو سر هادی برق دار به ترمینال فیور حفاظتی 30 آمپر یا کلید مینیاتوری 32 آمپر، هر دو سر هادی خنثی به ترمینال نول و هر دو سر هادی اتصال زمین به ترمینال سیستم زمین متصل شوند. در این سیستم سطح مقطع  سیم های مورد مصرف حداقل 5/2 میلی متر مربع خواهد بود و هر یک از مدارهای فرعی رینگ، که در محل های مسکونی و مشابه آن مورد استفاده قرار می گیرند، نباید سطحی بیش از 100 متر مربع را پوشش دهد.

جهت مشاهده محصولات پریز برق کلیک کنید

جهت مشاهده مقالات تهران برق کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *